Wniebowstąpienie Maryi Panny i Matki Boskiej Zielnej opiekunki Ziemi

Jednym z dogmatów kościoła rzymskokatolickiego jest wiara wniebowstąpienie ciała i duszy Maryi. Wspomnienie tego wydarzenia jest jednym z najstarszych świat maryjnych obchodzonym od V wieku. Matka Boska w wielu krajach jest utożsamiana z opiekunką Ziemi i wydawanych przez nią plonów stąd inna nazwa tego święta to Matki Boskiej Zielnej.

Najbardziej znanym zwyczajem związanym z obchodami święta jest pielgrzymowanie na Jasną Górę przed cudowne oblicze Najświętszej Marii Panny. Tradycyjnie pątnicy przybywają do Częstochowy najczęściej pieszo. Najstarszą i jedyną pokonująca trasę w obie strony w ten sposób jest pielgrzymka kaliska.

Tradycyjnie tego dnia święcone są bukiety z ziół, kłosów, kwiatów i owoców. Koniecznie by zostały uplecione z siedmiu różnych roślin. Według Starego Testamentu to liczba doskonałości, a najlepszymi ziołami, które można podarować Matce Boskiej zielnej są lubczyk, nasturcja, mięta, rumianek, bazylia, rozmaryn i melisa. Według wiary bukiety poświęcone 15 sierpnia koniecznie trzeba zachować. Chronią one domostwo przed chorobami i piorunami.

Wraz ze świętem nadchodzi czas dożynek, czyli dziękowania za plony. Według obrządku katolickiego celebracja zaczyna się nabożeństwem, a później kolorowy korowód z wyplecionym specjalnie na te okazje wieńcem przemierza okolicę, a później obtańcowuje wianek. Nieodłącznym elementem dożynek jest dzielenie się chlebem wypieczonym z latosiej mąki.

Katolickie święto, jak wiele innych w kalendarzu liturgicznym, nakłada się na ważne momenty w obrzędowości ludowej osób związanych z pierwotnymi religiami. Wystarczy spojrzeć na koło czasu Słowian, by dostrzec, że w tym okresie obchodzili oni święto Dziewanny kojarzonej z ziołami i Marzanny związanej przemijaniem – koniec zbiorów to czas uśpienia Ziemi. W wielu obecnych miejscach kultu Wniebowzięcia kiedyś oddawano pokłon bogince ze słowiańskiego panteonu. Podobne obchody znajdziemy u rzymian, którzy w tym okresie czcili swoją Ceres i u greków z ich panią zbóż i zaświatów Demeter. A wyjątkowo ważne dla związanych z praca na roli ludzi Święto Plonów celebrowane w równonoc jesienną było podziękowaniem za zbiory jak obecnie obchodzone już w połowie sierpnia dożynki.